( 8 ) بهجت : و قسم بر ترك امرى كه راجح است ، هر چند دنيوى باشد ، منعقد نمىشود و متعلق قسم با رجحان بطور قطع كفايت مىكند ولى انعقاد قسم در امر متساوى الطرفين ، يعنى مباح ، مبنى بر احتياط است . [ پايان شرط دوم ] ( 9 ) سيستانى : يا ترك كند ، چنانچه آن فعل يا ترك از نظر عقلا رجحان داشته باشد يا براى شخص او مصلحتى دنيوى داشته باشد ، قسمش صحيح است . [ پايان شرط دوم ] ( 10 ) خوئى ، تبريزى : بايد انجام آن بهتر از تركش نباشد . . زنجانى : دوم : كارى را كه قسم مىخورد انجام دهد بايد واجب يا مستحبّ باشد و كارى را كه قسم مىخورد ترك كند بايد واجب و مستحبّ نباشد ، بنا بر اين اگر كارى انجام و ترك آن از هر جهتى يكسان باشد اگر ترك آن را قسم بخورد بايد به قسم خود عمل نمايد و اگر انجام آن را قسم بخورد لازم نيست انجام دهد . . ( 11 ) مكارم : يا نامى كه به غير او نيز گفته مىشود ، ولى از قرائن معلوم است كه مقصودش خداست ، بلكه اگر به نامهايى قسم ياد كند كه بدون قرينه ، خدا به نظر نمىآيد ولى او قصد خدا را كند ، بنا بر احتياط واجب بايد به آن قسم عمل كند . [ پايان شرط سوم ] سيستانى : يا خدا را به صفات و افعالى ياد كند كه مخصوص اوست مثلًا بگويد : قسم به آن كسى كه آسمانها و زمين را آفريد ، و نيز اگر به اسمى قسم بخورد كه به غير خدا هم مىگويند ولى به قدرى به خدا گفته مىشود كه هر وقت كسى آن اسم را بگويد ، ذات مقدس حقّ در نظر مىآيد مثل آن كه به خالق و رازق قسم بخورد ، صحيح است بلكه اگر به اسمى قسم بخورد كه فقط در مقام قسم خوردن ذات حقّ از آن به نظر مىآيد مثل سميع و بصير باز هم قسمش صحيح است . [ پايان شرط سوم ] ( 12 ) گلپايگانى ، بهجت : [ پايان شرط سوم ] خوئى ، تبريزى : بلكه احتياط وجوبى در غير اين صورت نيز عمل به قسم است [ پايان شرط سوم ] صافى : بلكه بنا بر احتياط واجب در غير اين صورت هم به قسم عمل نمايد [ پايان شرط سوم ] زنجانى : و نيز اگر به قرينه‌اى به خداى متعال قسم بخورد صحيح است و بنا بر احتياط بى قرينه هم صحيح است . [ پايان شرط سوم ] ( 13 ) مكارم : اگر در قلبش بگذراند كافى نيست و در كتابت و نوشتن ، احتياط ، عمل به آن است . . ( 14 ) سيستانى : چهارم : قسم را به زبان بياورد ، ولى آدم لال اگر با اشاره قسم بخورد صحيح است ؛ و كسى كه قادر بر تكلم نيست ، اگر بنويسد و آن را در قلبش قصد كند كافى است ، بلكه قادر بر تكلم نيز اگر بنويسد بنا بر احتياط واجب بايد به آن عمل كند . . زنجانى : چهارم : قسم خوردن را به وسيله‌اى همچون گفتار يا نوشتار يا اشاره كردن انشاء كند ، و ظاهراً لازم نيست قسم را به زبان آورد ولى نام خداوند را بايد به زبان آورد و نوشتن آن يا اشاره به آن كفايت نمىكند ، و آدم لال اگر با اشاره قسم بخورد و به خداوند عالم اشاره كند صحيح است . . ( 15 ) اراكى : و همچنين است حكم در مورد نذر و عهد .